Lijntje

 Werk is nog steeds, ook met 2½ uur per dag, vermoeiend. Ik was er gisteren, heb iets opgezet, iets met structuur gedaan, met twee collega's gesproken, en materiaal verzameld. Het is een basis en ik moet niet zeuren dat het te weinig is. 

Ik had 's ochtends moeite met lezen, woorden wilden niet naar binnen. Rustig aan voor het onbreekbare lijntje. Ik voelde me ook zo enorm zwaar. Verdrietig zonder reden. Iets met gemoed. In de trein heen en ook terug las ik het boek van Jeffrey Spalburg over mijn oude wiskundeleraar. Ik kreeg af en toe een brok in mijn keel. Iedereen op school mocht hem graag, ik heb ook twee anekdotes, en Jeffrey beschrijft zijn vader zoals ik goed kan geloven dat hij was. Ik was bijzonder ontroerd toen ik het boek uit had. 

Ik sprak met de moeder van Paul over zijn boeken, en met WP over de volgordelijkheid. Vrijdag ga ik inventariseren, sowieso een drukke dag voor mijn doen met rit vanuit Borne, fysio, Blok C, en een wijn met Ida. Daar kan de boekenafspraak nog wel tussen. Zaterdagmiddag heb ik een overleg over een nieuwe bestuursfunctie. Iets met toneel. Ik ga niet meedoen als het een knullig bestuur is dat zich met de inhoud wil bemoeien. Ik wil op afstand, en iets met de boekhoudboeken doen. Eens kijken of cijfers me nu lukken, die kwartaalaangifte moet nog gedaan.

Alweer geen dialogen? Vooruit: 'Ons Inge is net weg', zegt mijn moeder. 'Je bedoelt Loes?' Even denkt mijn moeder na. 'Nee die was hier niet, die is hier al een tijdje niet geweest. Inge heeft hier vannacht geslapen.' Inge is mams eveneens dementerende zus in Arnhem.

Confrontatie

 Ik ging met George theedrinken in de brasserie op de hoek, hij was later omdat hij zijn gehoorapparaat was vergeten en terug naar huis moest. Zijn leeftijd (73) is de laatste maanden ineens een probleem geworden door lichamelijke ongemakken, en dat terwijl hij nog geen twee jaar geleden zonder een centje pijn de Kilimanjaro op liep. Hij leefde ook mee met mijn hersenschuddingen en behoefte aan weinig prikkels. 'Vervelend voor je', zei hij, 'want jij bent altijd zo energiek', en weer dacht ik: dat is helemaal niet waar. Misschien had ik jaren geleden veel energie, dook ik toen onvermoeibaar van het een in het ander, maar sinds mijn oog merk ik dat ik het allemaal wel best vind. Ik heb nog lang gedacht dat ik veerkrachtig was, bijvoorbeeld, maar dat ook dat is helemaal weg. Met Esther van Mamacash heb ik hele gesprekken gevoerd over de negatieve invloed van de overgang op je energieniveau en concentratievermogen, en nu denk ik: Zijn die hersenschuddingen niet gewoon een manier van mijn lichaam om te zeggen: Lekkere troel, laat die boel toch eindelijk eens de boel, doe jezelf een plezier en ga een paar tandjes rustiger door het leven?

Confrontaties met jezelf, rouw over dat we dingen niet meer als vanzelfsprekend kunnen, en natuurlijk de ontdekking dat mensen uit onze omgeving wegvallen. George had in het afgelopen jaar drie keer gesproken op een uitvaart. Ik ga dat binnenkort voor het eerst doen. Hoe je dat doet, daar hadden we het ook over. Hij hanteert een driestapsopbouw: waar kent hij de persoon van, hoe zag hij de persoon en geef de aanwezigen iets mee, een gedachte. Ik zag meteen voor me hoe ik over Michel ga vertellen. Confrontaties en nieuwe realisaties, en toch was het een heel leuk gesprek. Niet te lang hè, na een uur was ik bekaf.

Rock en ik togen meteen daarna naar de expositie in Block C, waar we doorliepen naar boven achterin, de plek waar de performance zou plaatsvinden. Het was ongelooflijk druk, zo erg zelfs dat ik al na tien minuten en maar hele korte gesprekjes met mensen terug op het overloopje ging staan. Even erbuiten zijn.. Ik werd knettergek van de herrie, en misschien ook wel van de leuke mensen om mee te praten. Moet praten moet gesprekken leiden moet leuk doen. Moet tegen iedereen die ik zie iets leuks zeggen. Wat is dat toch voor onzin, ik kan toch ook gewoon glimlachen en alleen Hoi zeggen en afwachten of iemand anders begint. Loes kwam de trap op toen de praatjes al waren begonnen, die kan niet op tijd komen maar dat is een ander verhaal. Kom, zei ik, we gaan iets drinken bij Wadapartja op de hoek. Ze maakte geen enkel bezwaar, we dronken thee en Rock voegde zich al heel snel bij ons. Het was een hele goede opening en performance, zei hij, maar daarna wilde hij ook alleen maar weg, weg, weg van al die mensen.

Ik moet niets, en die wetenschap geeft me rust. Ook de werkgesprekken donderdag sloegen ik weet niet hoeveel gewichten van mijn schouders af. Als freelancer wil ik leveren en presteren, de hele tijd, want daar word ik voor betaald. Nu moet ik leren dat werk soms ook gewoon niet meer is dan aanwezig zijn en luisteren.

Routes

 Drie afspraken. Eigenlijk teveel. Dolblij dat ik de bestuursvergadering van TNHB en de bijeenkomst van Mamacash had afgezegd. Eerst werk, toen bedrijfsarts en toen de kapper. Bij de laatste: ik gaf hem € 25 in plaats van € 30, in de volle overtuiging dat ik hem 30 gaf. Ik maakte zelfs een grapje over dat het niet gestreken was zoals hij met de vorige klant maakte. Gelukkig deden we heel cool over mijn vergissing. Gepraat over hersenschudding, en meer kan ik me niet herinneren. Mijn haarkleur in de winter is middel-blond, naar Europese standaard. Daarvoor op de fiets naar Zernike, naar de bedrijfsarts. Rustig aan opbouwen, zegt hij, anders ben ik zo terug bij af. En toen vertelde hij over zijn tijd als muzikant, bassist. In Winschoten. Dat ken ik, zei ik, van een ex begin jaren negentig. Wie dat was, wilde de arts weten. Nee, zei ik, en hij knikte verontschuldigend. Bassist en arts dus.

Wat me bij hem te binnen schoot: routes. Ik heb problemen met routes. Twee jaar geleden wist ik feilloos in een vreemde stad waar ik was, nu knalt mijn hoofd al als iemand zegt Links en dan de tweede rechts. En met knallen bedoel ik: ik kan het niet aan, bevries, en mijn hoofd schakelt uit. Misschien zeg ik nog iets van Hmm, want een geluid maken werkt geruststellend. Cijfers werken ook bevriezend, tegenwoordig. En ik ben zo dol op cijfers!

Het begon in de ochtend toen de auto niet wilde starten terwijl ik naar Drachten moest. De accu is met dit weer leeggelopen. Denk ik. Denkt iedereen, ook de bedrijfsarts. Naar hem ging ik sowieso al met de fiets, qua beweging. Heen met het gemak van de elektrieke, terug met een lege accu. Maar die had ik gewoon vergeten op te laden. Ik kon bijna in een rechte lijn dwars door de stad naar het noorden fietsen, langs de nieuwe kamer van neef Watze die vandaag de sleutel krijgt tot opluchting van zijn familie. In plaats van Drachten heb ik lang gebeld met collega Clairy en ben met de Werk Drive aan het knutselen geweest.

De arts zei: beter te langzaam dan te snel. Ik zei: maar voor hoeveel uur moet ik me dan op welk moment beter melden? en hop het duizelde alweer. Hij zei: daar ga jij niet over (we tutoyeerden al weer een tijdje). Hanteer de tactiek: werk meer als je dat kunt en meld dat pas achteraf aan degene die het moet doorgeven aan de arbodienst. Want dan weet je zeker dat je op het juiste aantal uren zit. Ik kwam slecht uit mijn woorden, vond ik, ik moest erg zoeken. Hij zei dat niet te merken. Toen was het ineens genoeg. Stop, zei ik na weer een bassistenverhaal. Ik zit vol, ik ga. Maar toen zat er al weer een uur op.

Ik werk vandaag van 11 tot 1, ga dan Michel een ijsje brengen en zijn boekenkast plunderen. Vanochtend las ik Schaaknovelle. Klein, mooi, en eindelijk weer het gevoel dat ik kan lezen.

Jolabokaflod

 Het is fijn om 's ochtends de kerstboomlichtjes aan te doen van zowel de grote als het minikerstboompje in de vensterbank, dat ik al ruim twintig jaar heb en dat ik met lichtjes, miniballetjes en al kan opvouwen en elf maanden of langer, kan vergeten. De ster voor het raam, op batterijen ja sorry, brandt voortdurend omdat ik vergeet die uit te doen maar ik vind het een mooi baken. Mam klonk goed tijdens mijn dagelijkse telefoongesprek, pa sprong snel op de fiets, achter gebak aan. Ik soesde nog een tijd om Tomorrow and Tomorrow and Tomorrow van Gabrielle Zevin dat ik in de vroege uurtjes in bed had uitgelezen. 'Fantastisch' schreef ik op Goodreads. Slechts een beetje hoofdpijn bij het opstaan, maar ik wijt het aan dat ene glas wijn dat ik de vorige avond bij Basta dronk. O en de G&T die ik als aperitief nam, natuurlijk. De datumpeiler voor de leesclub is nog steeds maar door twee mensen ingevuld. Ik ga er niet meer achteraan.

Tegen 1 uur de stad in gegaan voor verwennerij van de Bodyshop, ik vond dat ik mijzelf dat wel gunde, en voor beige placemats van D&K, maar daar waren er maar drie van en zo hard wil ik ze nou ook weer niet. nodig. Ik aas nog wel op het vierkante emaille bakblik maar had geen zin in de dikke rij die voor de kassa stond. Nog even naar Walters books, waar ik Marieke W tegen het lijf liep die de laatste van Naomi Klein zocht om uit haar winterdip te komen. Links feministisch essay tegen depressie, ik doe het haar niet na. Toen snel naar Van der Velde Akerkhof, waar ik met Loes had afgesproken dat we op de 2e hands-afdeling in het kader van Jolabokaflod een boek voor elkaar zouden uitzoeken dat we daarna elders onder het genot van warme chocolademelk zouden uitpakken. Ik wilde haar Joan Didion geven, of Gabrielle Zevin, of Margaret Kennedy, maar die waren er natuurlijk niet 2e hands. Allebei vonden we twee boeken, het was te moeilijk om te kiezen. Uiteindelijk heel tevreden met een Georgina Verbaan en de Snoepwinkel van Jennifer Egan naar de kassa gegaan. Ik ben dol op dat rare hoofd van Verbaan, dat ik erg bewonder. Die Nederlanders gaven haar natuurlijk een zure score op Goodreads, wat is dat toch met de lage waardering voor eigen schrijvers? We dronken chocolademelk in Doppio, en aten er een soort arretjescake bij (Nigella bood het deze week een keer aan als chocolate salami - maar dan Italiaans), met een enorme hap karamel. Ik had een hondenzakje nodig en de Rots at het later met smaak bij de koffie.

Loes en ik waren moe en zijn 1½ uur onderuit blijven hangen in de leren stoelen. Niet best voor de rug maar als het een hernia is dan kan ik er toch niks aan doen. Ik kreeg van haar Carrying Albert home door Homer Hicham en Tussen drie plagen van Jaan Kross, een pil van 1024 bladzijden. Op Goodreads zag ik dat het eigenlijk vier boeken in één band zijn. Twee boeken over reizen, nu ik er over nadenk. De eerste geschreven door de zoon, de tweede is een biografie geschreven door een bewonderaar.

Thuis vond ik tot mijn schrik een kerstkaart van Eva & Peter. Ik was in september haar verjaardag vergeten, niks voor mij, en appte twee dagen laten met bizar veel Mea Culpa's. Een korte respons, best. Mijn verjaardag in oktober ging stilletjes voorbij en ik accepteerde dat dit het was. Vriendschappen kunnen niet allemaal lange afstanden overleven. En dan nu toch een kaart, of nee, zelfs twéé kaarten met hetzelfde Eva & Peter opschrift in de binnenkant. Geheel per ongeluk natuurlijk, maar ik mag dat soort toevalligheden wel. Wat zal ze hebben gezocht naar die ene verdwenen kaart.

In Doppio groette een collega van de Rots me, we zaten bij de deur en onderuitgezakt lieten we alles langs ons glijden. Loes zei over de collega: wat een mooie dure kleren (zij ziet dat), en ik voelde me op slag slonzig in mijn oude spijkerbroek waar mijn buik over de riem bobbelt, en mijn onopgemaakte gezicht. Dat doen we ook anders in het vervolg, besloot ik voor mijzelf.

Steigers

 Het wordt later licht 's ochtend en 's middags donker, zodat het al een paar dagen 7 uur en 32 minuten licht is. Toen het nog net donker was en ik in de kamer zat te lezen begonnen ze aan de overkant stipt om 8 uur met het bouwen van een steiger. Er zat een stoere bouwer bij die de stoere portieren van Toren C nadeed. Ik vond het grappig, tot ik het na 15 minuten niet meer grappig vond. Ik drink nu 2 dagen caffeïnevrije koffie, interesseert me niks en het smaakt prima met warme melk erin. Ik ben blijkbaar niet zo'n fijnproever waar het om koffie gaat.

Het laatste lid van de leesclub reageerde vanochtend op de datumprikker. Geen match, ik heb een nieuwe gemaakt voor de weekenden want 1 blijkt standaard niet op maandag te kunnen, 1 niet op dinsdag en woensdag, en ik niet op donderdags omdat ik dan naar de ouders ga. Ik voorzie dat we Harma achterna gaan en de club na 8 jaar opdoeken. Ik heb ook helemaal geen zin meer om er altijd achteraan te moeten jagen. Aan het einde van de dag hadden 2 van de 6 (plus ik) de nieuwe peiler ingevuld. Ik laat het er even bij.

Ik fietste op de elektrieke naar het bureau om de schoonmaakster te betalen voor december, plus een extraatje natuurlijk, en een kerststol te geven. Onze schoonmaker thuis komt uit Gambia en ook hem heb ik een kerststol gegeven, geen idee wat hij daarvan vindt, hij appt altijd een bijzonder blije Thank you so much! De schoonmaakster van het bureau komt uit Mongolië, is superlief en was aan het werk toen ik langskwam. Hoe gaat het, vroeg ik, en ze zei vrolijk 'slecht'. Ik zette mijzelf op rust en luisterde naar het ziekenhuisverhaal over slecht werkende alvleesklieren, maag en lever. En dat alles vertelt ze met pretogen. Ik was bekaf en toen moest ik nog naar huis fietsen. Mijn rug gaat het begeven, tijd om morgen weer een stevige wandeling naar de stad te maken. Zus Loes en ik doen Jolabokaflod met zijn tweeën, hebben we bedacht.

Michel heeft een tweede stent. Bij de eerste kreeg hij slechts een roesje, ik moet er niet aan denken. Niet traumatisch hoor, appte hij, gewoon erg vervelend. Sjiezus. Ik voelde me een heuse mieperd dat ik 's middags in bed ga liggen om te rusten. En lezen, ja dat geef ik toe. Ik doe het nog niet helemaal goed.

's Avonds heerlijk gegeten bij Bistro Basta, we balen echt dat ze ermee ophouden, ook al viel ik bij het nagerecht bijna in slaap. Beiden kwamen ze vertellen waarom dit punt achter de zaak, en we reserveerden bij het afrekenen meteen in januari nog twee keer een tafeltje. Ik ben lekker om tien uur naar bed gegaan. Wat kan een mens toch moe zijn.

Storm

 Ik was zo boos, vanaf het moment dat ik uit bed stapte. Ik zocht redenen (de beperkte huishoudelijke inzet van sommigen, en dat ik weer alles moest opruimen en klaarzetten voor de schoonmaker), liep boos in wind en regen naar de HD, waar ik begon aan het digitale dagboek. Ik schrijf ook morning pages, maar dit digitale maakt het serieuzer en ik heb het nodig om serieuzer te kijken naar wat ik doe. Collega Clairy belde met een boel vragen over het project. Ik moest haar antwoorden schuldig blijven en voelde me weer superdom hoewel ik gewoon met deze kwesties bezig was toen ik uitviel. Erg jammer dat het nu nog steeds kan voelen als falen, ik moet daar toch echt eens vanaf voor ik met pensioen ga.

Terug naar huis lopend mopperde ik nog steeds, struiken woeien me in het gezicht en ik viel zelf bijna om, maar pas thuis had ik de tegenwoordigheid van geest om op internet te ontdekken dat er iets als Storm Pia langs was geraasd. Langs, door me heen, noem maar een richting. Ik lag na de lunch op de bank, gaf alle mensen van gisteren een andere naam, belde nog eens met de arbodienst maar had weer zoveel wachtenden voor me dus hing ik op want er ligt al een terugbelverzoek, en probeerde wat te lezen in Remainders tot de Rots thuis kwam en we samen boodschappen deden. Ook al veel voor de kerst gehaald, waar ik erg tegenop zag en wat natuurlijk reuze mee bleek te vallen. Ik wist nog niet goed hoe ik mijn boosheid moest kanaliseren, dat trok pas echt weg tijdens het eten. Terwijl hij kookte stroomden appjes binnen. Michel moest in het ziekenhuis blijven, er is een tweede tumor gevonden en dus krijgt hij vandaag weer een stent. Mijn kaarsje hielp niet, ik zal het niet weer aanbieden. Met Elizabeth en Dodi via de app binnen een uur een eetafspraak gemaakt voor woensdag de 27e. Ik ben de enige die ons clubje nog als leesclub zie, geloof ik, en heb dus The Feast gelezen. Niks braafste meisje, het was mijn keuze en ik drong het ze op. En als ik eerlijk ben zijn deze Sisters een fijn excuus om over boeken en schrijven te praten. Het gaat weer een crime worden om de grote leesclub bijeen te krijgen, want ook zonder Harma is zeven leden nog steeds erg veel. Ik heb een peiling geplaatst en hoewel Barbara nog niet heeft gereageerd, gaat het nu al niet lukken om een geschikte datum te vinden. Iemand moet maar schikken.

Wat steeds door mijn hoofd spookt is het verhaal van Ellen dat ze maandag via de app vertelde. Ik had de taarten uitgenodigd voor een clubmiddag begin volgend jaar, zij kan dan niet en vertelde me apart dat haar moeder begin oktober de diagnose kanker kreeg en zes weken later is overleden. Zo snel! Wat mogen wij dan de handen dichtknijpen dat mam pas op haar 84e echt begint te dementeren. Met Ellen geprobeerd een moment voor koffie of eten te vinden maar zijn gestrand op 17 januari.

En verder

Begin november heb ik me ziek gemeld en sinds twee weken probeer ik weer rustig aan te werken maar dat is én vermoeiend én het lukt niet echt vanuit huis omdat ik toch echt wel mijn collega's nodig heb. Ik heb mijn consultant van de arbodienst gebeld om te laten weten dat het langzamer gaat dan ik hoopte, de telefoniste noteerde mijn terugbelverzoek en als het gaat zoals vorige maand dan zijn we twee dagen verder. Ik begin dit weer omdat ik wil weten wat ik doe, wat ik teveel doe en wat ik zou kunnen veranderen. Het helpt mij het beste als ik het noteer en terug kan lezen, onthouden gaat nog niet bijster best.

Maandag 18 dec schreef ik zomaar verder aan het verhaal dat ik ooit bij de Schrijversvakschool ben gestart en dat nooit van de grond kwam omdat ik niet wist wat ik ermee wilde. Het is een geweldig idee (uiteraard), maar dan. Maandag zat ik op mijn bureau bij het Overwinningsplein en ik schreef ineens oplossingen die blij maakten. Iets met een lijk in een diepvries. 's Avonds luisterde ik naar een podcast over het meisje van Nulde, dat door de vriend van haar moeder was vermoord en in een diepvries was gestopt. Ik waardeer het toeval. Ik lees nog steeds Tomorrow and tomorrow and tomorrow en ben erg onder de indruk. Lezen gaat niet meer zo snel, als ik een uur achter elkaar lees is het veel. Jammer want ik wil dit jaar nog 5 boeken uitlezen. Remainders of the day is het papieren boek deze dagen.

Ik kocht kerstkaarten bij de Bruna waar twee rijen tot aan de tijdschriftenwand stonden. Ik heb niet veel eisen: de voorgedrukte tekst moet in het Nederlands zijn, en 'Fijne feestdagen' luiden, en ik wil geen pakjes of sneeuw zien. Ik vind het leuk om ze te krijgen en om mijn kaarten bij anderen terug te zien. En dan geef ik mijzelf meteen een schouderklopje omdat ik Kika- en Rode Kruis-kaarten koop. Maar eigenlijk stuur ik ze (precies 20 vanwege de zegels) omdat ik bang ben de traditie te verliezen als ik er één maal mee stop.

Dinsdag 19 dec sloeg de paniek toe toen ik bedacht dat Kerst ergens binnenkort is en dat wij 'dingen' moeten doen. Ik weet niet wanneer en ik weet niet hoe ik de productie van die dingen voor elkaar moet krijgen. Ik kan het niet overzien. Ik had een fijn appgesprek met Clairy, de collega die weliswaar een veel ergere herschudding heeft, maar er slechts één heeft, en dat brengt de balans weer terug. Zij neemt het residentieprogramma van me over dus we appten zowel over onze hoofden als over het werk. Het lucht me wel op dat ik het gewoon over de schutting kan gooien wat niet echt zo is omdat ik heus wel een uitgebreid en verantwoord document hierover heb geschreven. Clairy en ik begrijpen elkaar hoop ik. Ik zei dat ik graag wil beginnen maar dat ik tegen word gehouden door de angst dat ik kwijtraak wat ik nu heb gewonnen: minder hoofdpijn en meer focus.

Met overbuur Vicki en haar stagiaire Noor thee gedronken. Vicki heeft me uitgenodigd voor de kerstborrel-met-vrienden in de Minnaar op kerstavond. Een traditie die ze na corona weer willen oppakken. Ik zei ja onder voorbehoud. Na tien minuten vrolijkheid voelde ik me ineens raar worden en pas tien minuten daarna drong tot me door dat ik ze niet meer hoorde. Ik hoorde de klanken en ik wist dat ze spraken, maar het drong niet tot me door wat ze zeiden, of ik kon het niet meer aan, dat kan ook. Ik verheugde me meteen op het kantoorbezoek van woensdag. Ik heb de thee op mijn eigen stille kantoor opgedronken en ben op tijd vertrokken omdat ik naar Susan moest voor fysio van mijn heup. Ondertussen appte ik George die jarig was, ik heb het maar eens gevraagd hoe oud hij werd: 73. Respectabel hoe hij een paar jaar geleden nog de Kilimanjaro bewandelde. We maakten een afspraak voor 4 januari, dan komt hij thee drinken. Susan deed me pijn en moest erg om me lachen maar dat is omdat ik bij haar graag een one-woman-show opvoer.

Pa belde of ik donderdag eerder kon komen. Hij moet 's middags kegelen in plaats van 's avonds. Eventueel zou ik na het eten weer terug kunnen. Ik zegde toe en had een vervelend gevoel waar ik pas later over na wilde denken. Want waarom moet ik 2 uur heen treinen om 3 uur bij mam te zijn en dan weer 2 uur terug reizen? Kan ze niet bij de lieve buurvrouwen terecht? Maar hoe kan ik dat nou denken of voorstellen? Dan zie ik deze week mijn ouders niet en ach, zoveel gevraagd is dat toch niet? Ik maakte er een dilemma van.

Op het werk houden ze een kerstdiner. Ik heb er eigenlijk geen moment aan gedacht om te gaan. Voor de vorm een beetje, maar zoveel mensen bij elkaar en al dat geluid, ik moet er niet aan denken! Dus ik ging met Ida een wijntje drinken in de Oude Wacht en voelde me niet schuldig. We hadden elkaar lang niet gezien en het gaat niet goed met Rein dus ik wilde haar weer eens spreken. Na één wijntje trok ik het niet meer en vertrokken we, ik op de nieuwe elektrische fiets van mam, die ik mee heb genomen naar Groningen voor Michel die het fietsen tegenwoordig zwaar valt. Hij appte toen ik bij Susan vandaan kwam dat hij donderdag geopereerd gaat worden en een stent in zijn slokdarm krijgt. Zelfs zijn medicinale yoghurtjes glijden niet meer zomaar naar binnen dus die operatie moest hij echt wel vóór de kerst hebben, willen daar nog spruitjes met spekjes doorheen kunnen. Hij heeft nog humor. Donderdagmiddag steek ik een kaarsje op en we hebben het er nog over wanneer ik hem de fiets ga brengen.

Woensdag 20 dec maakte ik in alle vroegte een excelbestand aan met de kersttaken die nog voor me liggen. Ik heb werkelijk elke taak genoemd, uit angst er een te vergeten. Ik vergeet nogal veel en wat ik nu niet meer kan is een paar dingen tegelijkertijd doen. Het lukt me gewoon niet. Ik kan niet denken: niet vergeten een tientje voor de krantenbezorger klaar te leggen, want ik moet eerst een twintigje kapot maken en echt, ik weet niet hoe ik dat moet doen als ik het niet helemaal uitdenk. Nee, mijn hoofd is niet goed. Maar mijn grootste uitdaging is om niet alleen in de gaten te hebben wanneer ik iets niet meer trek, maar daar ook meteen gevolg aan te geven.

Ik had er zin in om weer eens in Leeuwarden naar kantoor te gaan. Ook om mijzelf uit te testen. De eerste afspraak was met Tanja die zei 'Heb je wel de bedrijfsarts gemeld dat het nog niet gaat zoals verwacht?'. Nee, die arts zie ik 10 januari. Maar volgens haar moet ik dat per se doen want anders loopt de planning in de soep en zij had me voor 2 uur per dag beter gemeld en nou ja, dat kon niet. Ik schoot lichtelijk in de stress en voelde mijn wangen alweer kleuren. Weer iets om in het excelbestand te noteren. Mijn tweede afspraak ging goed met veel lachen. Ik vind Fred een fijne collega die het een en ander van me overneemt en die me op een heel geruststellende manier weer vertrouwd probeert te maken met werk. Hij deelde de zorgen van Tanja niet. We komen er in januari wel uit. Eerst maar eens op kantoor komen en dan rustigaan wat oppakken. Koffiedrinken is ook deel van het werk, en welkom in de wereld van de loondiensten. Daarna at ik een boterhammetje. Mijn stem doet het niet meer, ik kom er niet meer tussen sinds ik vier jaar geleden besloot dat ik er geen zin meer in had overal de baas te spelen. Nu moet ik een tussenweg vinden en eigenlijk komt de hoofdsituatie me wel goed uit. Ik kan eens wat observeren en ik moet niks. Mijn laatste afspraak ging wel, eigenlijk nergens over gehad. Mijn hoofd knalde al lang weer en ik zei het wel maar ik bleef zitten praten. Ik nam de trein van 13.16 uur terug en thuis zette ik me aan het excelbestand. Ik voegde kleurtjes toe en x-jes en maakte er een mooi overzichtje van. Ik belde de arbodienst maar mijn Trix mocht niet gestoord worden. Ik belde ook de ouders met de vraag of ze donderdagmiddag anders konden oplossen. Ja natuurlijk! Geen probleem. 

Ik schreef de kerstkaarten en deed ze op de bus toen ik boodschappen haalde voor de leesclub. Geen zin om over interessante hapjes na te denken, ik zette ze de stol uit het kerstpakket voor, gigantische meringues en bij de latere wijn trok ik simpele zakken chips en popcorn open. Het was welkom. Het was ook wel gezellig hoewel Mary door een misverstand niet opgepikt werd door de auto van Loes en ze wel online aanschoof en bekende dat het haar niet meer lukte om het hele eind naar Helpman te fietsen, Loes een hele, héle uit gebreide analyse gaf van 'haar' boek, Eline er niet was vanwege corona, en Harma de bom dropte dat ze met de club stopt want het voelde te vaak als corvee. Jammer en raar na 8 jaar. Maar 7 leden is ook een mooi aantal. Ik dronk twee bellen rode wijn, had ik zin in, en de bende vertrok pas tegen 11 uur. Heul apart en tegen de gewoonte in appte werkelijk helemaal NIEMAND na afloop een 'dank je' en een 'was gezellig'. Ben wel een beetje in mijn wiek geschoten.

Lekker schudden met die harses

Ik moet een manier verzinnen om mijn hersens weer in het gareel te krijgen. Kleine woorden kleine stukken, heel even maar op het scherm. Ik twijfel of de klap deze week de derde schudding in 2 jaar tijd was, ik doe even van niet, want dat is niks aan. Waarschijnlijker is het dat de schudding van februari, die in slaap aan het sukkelen was, weer even opgeschrikt werd en zich herinnerde hoe het ook al weer was om een actieve hersenschudding te zijn. Nou, voor ik het weer vergeet: dat is gek genoeg oorpijn, dat is je steeds afvragen: ja maar dat moment dat alles zwart was duurde maar zó kort, dat telt niet echt, en het is de hele tijd die eerste pijn voelen alsof ik aan een stuk door mijn hoofd stoot en weer stoot en stoot aan de deur van de droger die wagenwijd open stond wat ik niet zag want ik heb geen rechteroog en die deur zwaaide natuurlijk schaterend open in die dode hoek.

Hoe krijg ik mijn hoofd weer aan het werk? Freja zei woensdag dat ik warrig sprak, erger dan ze me kent (dank), en dat ze me er in het uurtje dat we taart aten ter gelegenheid van haar verjaardag, vier keer op wees dat ik niet meer wist wat net was gezegd. 'Je moet jezelf gaan testen.' zei ze. Waarop? 'Elles had het ook zo,' zei ze, en toen verzonken Sandra en zij in een vraag op vraagspel hoe lang Elles al dementeerde, hoe lang ze al in Assen zat en wie haar het laatst had gezien.

'Testen waarop?' vroeg ik nog eens, 'Dementie? Serieus? Ik heb gewoon mijn hoofd gestoten en trouwens, zo verward ben ik niet.'

Maar ik vertrok met een lelijk gevoel. Mijn moeder is dementerend, ik ga haar niet inhalen, hoe competitief ik ook mag zijn. Ik vertik het. Dit zijn gewoon knikkers die rustigaan terug in hun eigen kuiltje rollen, als ik ze maar de tijd gun.

Snelwandelen

Het is nu een jaar geleden dat we van Hardenberg naar Ommen liepen over het Pieterpad. Op de saaie lange boslaan struikelde ik. We liepen belachelijk snel, iets van 6 km per uur, opgejaagd door de colonne mensen die samen met ons op ongeveer hetzelfde tijdstip Hardenberg verlieten. We waren niet de enigen die zich probeerden los te weken: het viertje met de grote rugzakken liet zich vrolijk kletsend afzakken en inhalen door iedereen, een setje ouderen banjerde nog harder over de bospaden dan wij, een ander setje ouderen schoot meteen op de eerste de beste picknicktafel af om uit te rusten van het eerste uurtje, en twee blije dames, ook zussen, liepen harder dan we dachten en waren lastiger in te halen dan het leek. Maar ook dat lukte.

En toen struikelde ik dus over een boomstronk, maaide met mijn armen om de balans te hervinden en stapte schuin op een tweede boomstronk waardoor ik voorover klapte, en op mijn neus en voorhoofd neerkwam. Mijn armen waren nog druk met het opvangen van de eerste valpartij.

Misselijkheid voelde ik, en warm bloed dat stroomde bovenuit en onderuit mijn neus. Te misselijk om iets te zeggen of om te bewegen. Ik wist zeker dat mijn neus gebroken was en dat mijn kunstoog naar achteren geschoten was. Ik kon beter blijven liggen voor altijd en altijd.

Nathalie hielp me. Met vragen en handen, tot ik half overeind zat en het fietspad onderbloedde. De twee zussen waren inmiddels weer bij ons, en hielpen door 112 te bellen, natte zakdoekjes te geven, vieze zakdoekjes te verzamelen in hun afvalzakje en door boze fietsers te waarschuwen dat ze van het fietspad moesten. Ik kon prima de vragen beantwoorden die 112 aan de grootste zus stelde, en binnen 10 minuten stond er een ambulance midden in het bos. Ik werd opgelapt, verzekerd dat mijn neus en oog recht stonden en ik kreeg paracetamol om weg te zuigen. Nathalie stelde voorbijgangers gerust. En met een zwaluwstaartje op mijn neusbrug stapten we weer vrolijk verder. We waren immers nog maar halverwege. 

De twee uur die volgden voelde ik me prima. Tot we bij het restaurant in Ommen aankwamen en een broodje namen. Ik gaf toe aan de vermoeidheid en schrok van de twee paarse strepen onder mijn ogen. Het viertje met de zware rugzakken zeeg neer aan het tafeltje naast ons en ik vertelde voor de eerste keer de gebeurtenis als een verhaal. Toen pas kon ik me er toe zetten om de autosleutel aan Nathalie te geven en te bekennen dat ik me niet fit genoeg voelde om terug te rijden naar Groningen. 

Mijn neus heeft wel degelijk een bochtje dat er eerder niet zat.

Schipbreukeling

Ik stootte mijn bovenhoofd heel hard aan de uitgang van zo’n stalen schip.

Het is de schuld van Klaas, die zette me nog aan het nadenken toen ik naar boven liep, al weet ik nu niet meer waaraan. Of van Marie-Jeanne, die een vorige gast bij zijn vertrek nog waarschuwde “Pas je wel op je hoofd Lennert!”, waar ze dat bij mij niet deed, maar misschien was dat omdat ik toen om die waarschuwing moest lachen.

Of eigenlijk van Ilona die mij bij binnenkomst begroette met alleen maar complimenten over mijn gebit en mijn entree, waardoor ik me afvroeg of ik ook zo’n exit zou maken.

Nou, dat deed ik inderdaad.

Boing en Klap en Au, en even op de hurken wachten tot de pijn wegtrekt.

Wat niet gebeurde.

“Ai! Gaat het?” klonk het vanuit de diepte.

“Ja hoor! Absoluut,” riep ik terug, “Even bijkomen van de schrik!”

Het was helemaal geen schrik, het waren helse hersenschuddingpijnen.

Maar ik voelde me zo ongelooflijk dom dat ik gewoon een beetje ging liegen.

Niks aan de hand, opstaan, boven mijn hoofd tasten naar de beschikbare ruimte, rustig en beheerst mijn voeten op het dek zetten. Dan een trapje af, kalm lopen langs de kade, zorgen voor een gecontroleerd ritme, en op de lange trap naar boven dan toch zachtjes piepen van de pijn en zelfmedelijden. Maar dat mag want dat is buiten gehoorsafstand.