10 kilometer zorgen

Ik maak me zorgen.

Om wat er vandaag in de wereld gebeurt. Om hoe er in Turkije, Syrië, Amerika en Nederland omgegaan wordt met mensen die vrijheid zeggen na te streven.

Om het doel van deze ellende: Macht met de hoofdletter W van Wil opleggen.

Ik maak me ook zorgen om de armoede. De fysieke armoede, ontstaan door de kip en ei van crisis en politiek beleid, en de geestelijke armoede die ik steeds vaker aantref in alle soorten en maten en op alle niveaus: het ontwijken en ontkennen van verantwoordelijkheden.

Het zijn de slechtste leidinggevenden die nooit een fout toegeven, of die dat een enkele keer en dan met zoveel aplomb doen dat je meteen weet wat de agenda is.

Ik neem de wereld waar zoals die mij wordt geschetst in de krant, op het journaal en via de correspondenten die ik volg op Twitter.

Dus lees ik daarnaast graag over hele andere dingen. Ik las dit weekend de boeken Bossypants van Tina Fey, en One Hundred Names van Cecilia Ahern uit. Ik las 2 verhalen van David Sedaris, de weekendkrant over theater en literatuur, en ik zag eindelijk de bejubelde College Tour met A.F.Th. van de Heijden en de Lincoln-film van Spielberg.

Alle verhalen en stemmen van schrijvers en strijders bij elkaar op één grote hoop gegooid kwam deze hele wereld me als een immens en surrealistisch kunstwerk voor.

“Kunst heeft geen nut, maar is uitermate zinvol”, is de favoriete uitspraak van mijn Huisschilder. Het Gesamtwerk van de wereld als Strijdtoneel, als Kunstwerk. De krachten die strijden, verbeeld als mensen.

Ik onderteken petities hoewel ik feitelijk bang ben voor mensen met een fanatieke blik in hun ogen en manieren.

Daarom teken ik zorgvuldig geselecteerd, want ik ben het er mee eens dat zaden vrijelijk gezaaid mogen worden, dat atletiekstadions geen voetbalstadions zijn, en dat cultuur belangrijk is.

Ik heb ook de petitie ondertekend tegen pesticiden en andere rommel van Bayer, zodat bijen, en dus de mensheid, kunnen blijven voortbestaan. Maar eigenlijk weet ik helemaal niet of ik dat wel juist vind. Hoe erg zou het nou echt zijn om te verdwijnen? In mijn ogen heeft de mensheid geen nut en is zeker niet zinvol.

Ik kan mensen ook niet met kunst vergelijken. De strijders voor vrijheid, waarheid en schoonheid kan ik alleen waarderen van een objectieve afstand, niet als ik besef dat ik er als aardbewoner deel van uitmaak. Dan moet ik verantwoordelijkheid nemen en verstijf ik in mijn stoel. Waar te beginnen? Met petities ondertekenen?

Met The Queen and I van Sue Townsend in gedachten denk ik dat het tijd wordt om eens uit te schrijven hoe het zou zijn als in een Nederland de maskers zouden vallen en men openlijk zou doen wat sommige mensen denken: "Ik wil geen Macht delen. En ik wil geen ander moeten helpen."

Bezuinig niet op sociale voorzieningen, maar schaf ze helemaal af. Geen uitkeringen, geen onderwijs, geen kunst. Een kleine overheid en geen defensie (behalve hekken om je eigen huis). Geen verzorging, geen stimuleringsprojecten, geen saneringshulp en geen infrastructuur.

Er is maar 1 god en die heet Pecunia. Nee wacht, er zijn er natuurlijk twee: Ego en Pecunia.

Er zijn Republikeinen in Amerika die beweren dat ‘Hollywood’ een linkse weergave is van wat zo mooi en goed kan zijn. Waarom zouden Ego en Pecunia alleen voor dood en verderf van morele waarden zorgen, en worden verhalen over hen altijd verfilmd als de apocalyptische hel?

Waarom niet stralende golfvelden, witte kleding en eten in overvloed? Ik wil graag weten voor hoeveel mensen dit op zou gaan. Wat wordt de waarde van geld als er zo veel van is voor zo'n kleine groep? En wat is de waarde van onderwijs als je een nieuwe werkelijkheid kunt scheppen?

Snel vooruitspoelend denk ik dat de rest van de mensheid verkommert en sterft, wat de overblijvende groep zal genoodzaken zich op te delen in een nieuwe onder- en bovenlaag waarna het patroon zich herhaalt.

Er blijft 1 persoon over.

Wat een bofkont.

“Kunst heeft geen nut maar is uitermate zinvol”.

De mensheid heeft geen nut en is niet zinvol.

Behalve dan dat de mensheid de kunst creëert. (Waarmee ik graag zou willen zeggen dat kunst het doel van het leven is, maar dat gaat helaas niet omdat scheppen van zinvolle zaken niet objectief is.)

Ik maak me in al dit geweld toch wel de grootste zorgen om het kleinste leed: dat ik door een minuscule blessure, die ik vorige week woensdag op de training opliep, misschien aanstaande zondag de 10 kilometer niet kan lopen op de Ladies Run.

En nee, dat is niet die achterlijke loop op hoge hakken.

Ik wilde wegsprinten op nat gras, gleed uit en wist mijzelf op te vangen met mijn bovenbenen. Dat gaf een klap op de spieren die nog steeds gevoelig zijn en die ik ook zeker niet te vroeg weer wil inzetten. Ik heb het dit weekend wel geprobeerd, maar in plaats van na 45 minuten was ik al na 8 minuten weer terug.

Daar gaat mijn Ego.

Het schilderij is van Rudolf Nissi

Ego's in de comfortzone

Het klinkt helemaal nergens naar: “Promotiedagen Noord Nederland”.

Geen kraak, smaak of ander zintuigverrijkend genot is er uit titel of inhoud te halen. Ik geef toe dat het me ook fysiek pijn doet om die schraalheid te ervaren.

De ene rolluikenfabrikant naast de andere cateringaanbieder zit met een collega in zijn stand wezenloos naar voorbijgangers te kijken. Of wisselt in setjes van 3 personen visitekaartjes en pepermuntjes uit.

Ik baande me vorig jaar in mijn mantelpakje een weg naar het Cultuurplein, waar een flink aantal culturele organisaties zich had verzameld. En daar gebeurde gek genoeg helemaal niets anders dan in de stands waar ze rolluiken aanbieden.

Die culturele instellingen, die vol vuur over ‘presentatie’ en ‘publiek’ in hun visie en motto hadden geschreven wisten blijkbaar niet hoe daar mee om te gaan in een omgeving waar zij nu eens de genodigden waren.

Om in termen van die omgeving te blijven: ze werden uit hun comfortzone gehaald en faalden jammerlijk om te herkennen hoe nieuw publiek zich voelt bij hun eerste voorstelling of expositie.

Vorige week was ik er weer. Ik had gehoord dat Sign een stand had met een geweldige act en inderdaad: 2 kunstenaars smeten het bedrijfsleven met hun eigen prachtig nietszeggende termen om de oren tot het zwaar gefrustreerd en niet-begrijpend afdroop.

Ik zag het CBK, het Kunstencentrum, NP3 en het NNO. En het Drents Museum.

De rest was thuis gebleven.

Gisteren hoorde ik wat er vorig jaar achter de culturele schermen was gebeurd. Hoe ego’s het in hun ellebogenwedstrijd wonnen van samenwerking. Hoe onmogelijk het bleek om alleen al een gezamenlijk doel te formuleren en daar naartoe te werken.

Er is één ding waar je goed in bent, waar je mensen van wilt laten genieten. Je hebt één middel gekozen dat je inzet om te vertellen wat je belangrijk vindt. En dan struikel je over de vorm omdat je niet wilt dat een andere organisatie het thema verzint of een plan bedenkt.

Nee, we gaan eerst op de rem tot we onze eigen zin krijgen en vooral niet die van een ander.

Ja, je omgeving is anders, en ja, je gelegenheidspartners doen niet wat jij zegt dat ze moeten doen. O, the misery of it van elke culturele directeur die het vertikt om uit zijn of haar haantjesarena te komen.

Gebruik andere woorden, gebruik een andere omgeving en stel je jouw doel voor ogen. Verloochen niet wie je bent, wat je bent en waar je voor staat maar laat verdomme toch gewoon zien waar we goed in zijn! Wat onze, excusez les mots, "Unique Selling Points" zijn.

Hoe moeilijk is het om een écht plein te creëren? Waar mensen op durven rond te lopen omdat daar, op dat fysieke plein, bijzondere dingen te beleven zijn? Te horen, te zien en aan te raken? Om publiek uit hun eigen comfortzone van rolluikenstands te halen en zachtjes door elkaar te schudden onder het mom van verleiden?

Ik begrijp steeds beter dat de gemeente ‘samenwerking’ zo hoog op de culturele agenda heeft gezet. Maar ik hoop wel dat de gemeente begrijpt dat ze hier hard de regie op moet gaan voeren als ze dat tot een succes wil maken.

Ik weet dat dit moeilijk is in een stad waar mensen eerst op de rem gaan staan omdat ze uitgelegd willen hebben waarom ze mee zouden moeten doen, in plaats van “ja” te roepen en uit te zoeken wat de mogelijkheden zijn.

En dan zijn wij degenen die het creatieve voorbeeld moeten geven door onmogelijke ideeën dichterbij te halen.

Of moeten we dat soms aan die rolluikenman overlaten?

Koorspel

Donderdagavond wisten we het ineens: we beginnen een gemengd koor.
We hadden er wat moeite mee om het onze omgeving te vertellen want we zagen de teleurstelling over de onmiddellijke ledenstop al een wig drijven in vriendschappen en familiebanden. Maar we moeten wel, anders klopt de naam "Gemengd koor Cor & Moniek" niet meer!
Binnenkort volgt de eerste ledenvergadering. Ik denk dat we vergaderen nog leuker gaan vinden dan die hele koor-business.

Protestachtig

Ik verwachtte een georganiseerd protest. Niet zo'n halfbakken "Oja, misschien moeten we dit vraagteken maar niet doen jongens", en een speech door iemand die koud 2 jaar in Groningen woont en die gezien zijn gehaspel in het spontane opnoemen van culturele instellingen niet weet dat cultuur meer inhoudt dan de podiumkunsten en die ook nog eens niet de tegenwoordigheid van geest heeft om in te spelen op dat "Oja, dat moeten we maar niet doen jongens", en die daarnaast op vakbondswijze de druilerige dag als metafoor neemt en echt waar, het WAS niet eens druilerig!
In het publiek zag ik veel bekende organisatoren staan, waaronder Ron Glasbeek en Ingeborg Struyk. Zet dat ongelimiteerde hoofd van Luuk Verpaalen bij deze 2 en je krijgt een écht protest waarbij de fakkelvlammen tot de top van de Martinitoren zouden reiken.
En dan is de volgende ochtend op de site van ons eigen Dagblad geen enkele foto, geen enkel verslag te vinden. Wel over Den Haag en Amsterdam en Arnhem en Venlo. Maar niet over Stad.
Alsof de stadsredactie dacht dat dit typisch iets voor de cultuurredactie was en de cultuurredactie geen verslag wilde doen van de eigen ondergang en aanstaande overbodigheid en het naar de Stadsredactie af had geschoven.Maar dat ze dat dan niet van elkaar wisten.
Wanneer gaan we hier iets aan doen?
Wanneer gaan we protesteren tegen onze eigen tekortkomingen?
Wanneer laten we buiten onze programma's om zien hoe ludiek en wereldverrijkend en spannend en raadselachtig en bijzonder en de lijm en de enige echte onderhuidse samenleving we écht zijn?

Nee, ik ben teleurgesteld.

Valse Kunst

We zijn op tweede Paasdag naar het Museum voor Valse kunst in Vledder geweest.
Een ongelooflijke bende. Niet wat je bedenkt bij de benaming museum, maar wat een fenomeen!
Stel je de zolder van je rommelige oma of buurvrouw voor, en dat verdeeld over 6 ruimtes.
Overal in het gebouw hingen kopieën van meesterwerken, soms tenenkrommend slecht gedaan. En wat ik helemaal lachen vond: bij een paar valse Picasso's en Dali's had de eigenaresse twee cartoons gehangen van gezichtsbedrog. Een muis / man en het jonge meisje / de heks.
Waarom die daar hingen? Omdat ook Dali gebruik maakte van gezichtsbedrog.

De rondleidingen zijn alleen al de moeite waard door het verhaal over Han van Meegeren, waar er ook een paar van hangen. Echten, dat dan weer wel.

Het museum is ooit opgericht omdat de eigenaren een valse Matisse bleken te hebben gekocht. Hoe maak je van de nood een deugd, zeg maar.
Het is, misschien juist door die kneuterigheid, wel een fenomeen.
Maar wel een vals museum.