Stil hoofd

 Vandaag is het een maand geleden dat mam overleed. Ik wandelde net en dat ging ronduit nou ja, niet goed. Al na 600 meter en 8 minuten was de pijn in mijn knie zo hevig dat ik stil moest blijven staan. En toen zei de schrijver in mijn oortjes tegen de interviewster dat zijn hoofd ‘heel bijzonder’ nooit stil stond en riep ik van meerdere frustraties hardop over straat NIEMANDS HOOFD STAAT OOIT STIL ALS JE NIET IN COMA LIGT, EIKEL! En ik probeerde verder te lopen, mijn schreeuwspot achter me te laten, maar die knie liet dat niet toe.

Ik kon wel janken van de pijn en natuurlijk vooral van de woede om die pijn, dus ik slenterde naar een bankje en probeerde een meditatie met langsrijdende auto’s, wat mij wonderwel goed helpt. Ik moet ruis op de achtergrond, anders krijg ik een piep in mijn oren die steeds luider wordt waardoor ik mijn hoofd NIET STIL krijg. Meditatie probeert hoofden stil te krijgen en dus is meditatie een kunst.
En toen belde pa, intens verdrietig. Hij was gisteravond op het koor begroet met condoleances, en vanochtend ook bij de bank, en hij wil wel verder met het doen van dingen maar hij loopt steeds tegen dat vermaledijde verdriet aan. Ik was verdrietig met hem. En toen maakten we een boodschappenlijstje voor zijn verjaardag. Waar halen we het gebak, waar de broodjes, en hoeveel, en dan blijkt dat we nog maar met zeven zijn en dan geven we ons toch weer over aan het verdriet.
 
 

Uit duizenden

 De week tussen overlijden en plechtigheden verliep emotioneel en kalm tegelijk, emoties wisselen elkaar nu eenmaal snel af als de tijd niet bestaat. Ik ben blij dat we een week kregen om alles te regelen, hoe doen mensen dit toch in vier dagen?

Thuis opbaren? Nee. Cremeren? Ja. De besluiten namen we snel. Avondwake of avondviering? Viering. Huren we dragers in? Nee, doen we zelf. Kist, catering, evangelie ('Ze was een goede zelfopofferende moeder', stelde de voorganger voor. Ik gruw daarvan en ik wist hoe Nathalie erover denkt dus ik zei: Zus wat vindt jij? en zij zei Echt niet! en trok scherp onderbouwd van leer dus werd het een stuk over de barmhartige Samaritaan, onder de voorwaarde dat de voorganger in de beschouwing erna de nadruk zou leggen op haar compassie, en dat zij mensen zág). Voor de crematieplechtigheid moest ik even pleiten voor rock & roll, maar toen ik voorstelde dat ik het zou inleiden was het goed. 

Zus en ik spraken allebei zowel in de kerk als in het crematorium, en maakten twee verschillende stukken om voor te lezen. Anna las in de kerk voor uit Mio mijn Mio, en pa schreef een stuk dat Cor de tweede dag voorlas. Elke keer dat een van ons naar voren ging om voor te lezen liep de ander mee en stond ernaast. Niet om in te vallen als het niet meer ging, want daar hadden we geen moeite mee, maar om het samen te doen. Om uit te stralen: dit zijn WIJ. Wij zijn één front, één familie. We hadden één moeder en dat was er een uit duizenden.

Lekkere troel

 We stonden een week op de vertrouwde en rustige camping toen ik op een donderdagmiddag twee uur lang aan de telefoon zat met mijn ouders. Samen met pa probeerde ik mam uit bed te krijgen. Ze was 5 dagen ervoor gevallen en had haar ribben gekneusd wat haar ontzettend veel pijn deed.

Mam je moet eruit, je moet bewegen, je moet eten en drinken, kom op! Ik bleef haar maar aansporen om het niet op te geven. Ze liet zich overhalen en huilde van de pijn. Nee dat was nou ook weer niet onze bedoeling, snel maar weer het bed in. 
Die avond ging ze aan de morfine en de volgende ochtend braken we ons kamp op en vertrokken we naar Nederland, 2 weken eerder dan gepland.

Toen we de ochtend erna in Twente waren reageerde ze niet anders meer dan met kneepjes in de hand en heen en weer schudden van haar hoofd als ze aan wilde geven of ze iets wel of niet wilde. Haar ogen hield ze dicht en als ze sliep ging haar ademhaling onregelmatig en reutelend.

Anderhalve week eerder waren we op weg naar Italië langs geweest om dag te zeggen, zoals we dat elk jaar doen. Daarna belden we veel, we appten elke dag met elkaar, en stuurden foto's. Dat mam ons bij onze terugkeer niet meer kon toelachen, mij geen lekkere troel meer kon noemen en niet meer kon zeggen dat ze van me hield, voelt niet als een gemiste kans. Ik ben er de afgelopen 4 jaar bijna wekelijks geweest, van een 'gemiste kans' is geen sprake. Het was goed om er te zijn en haar hand vast te houden. En het was zelfs goed om haar zondagavond te vinden toen ze was overleden.